ANQARADAN TOSHKENTGA: DIPLOMATIK TASHRIF YAKUNLANDI — O‘ZBEKISTON VA TURKIYA HAMKORLIGIDA YANGI IMKONIYATLAR
Shavkat Mirziyoyev va Rejep Tayyip Erdo‘g‘an muzokaralari, Turkiy davlatlar tashkilotining 13-sammiti: erishilgan kelishuvlar, iqtisodiy istiqbollar va mintaqaviy hamkorlikning yangi yo‘nalishlari.
2026-yil 29–30-oktabr Anqara HAQIQAT.UZ tahliliy sharhi O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Turkiya Respublikasiga amaliy tashrifi ikki davlat o‘rtasidagi ko‘p qirrali hamkorlikni yanada rivojlantirish yo‘lidagi muhim diplomatik voqealardan biri bo‘ldi.
Tashrif doirasida Turkiya Prezidenti Rejep Tayyip Erdo‘g‘an bilan oliy darajadagi muzokaralar o‘tkazildi, ikki tomonlama hujjatlar imzolandi hamda davlatimiz rahbari Anqarada bo‘lib o‘tgan Turkiy davlatlar tashkilotining 13-sammitida ishtirok etdi.
Mazkur voqealarni nafaqat navbatdagi diplomatik uchrashuvlar, balki siyosiy muloqot, iqtisodiy manfaatlar va mintaqaviy integratsiyani rivojlantirish nuqtayi nazaridan ham tahlil qilish muhimdir.
1. Diplomatik muzokaralar: strategik sheriklikning amaliy mazmuni Anqarada O‘zbekiston va Turkiya davlat rahbarlari o‘rtasida bo‘lib o‘tgan muzokaralarda siyosiy-diplomatik aloqalar, savdo-iqtisodiy munosabatlar, investitsiyalar, madaniy-gumanitar hamkorlik masalalari muhokama qilindi.
Ayniqsa, o‘zaro savdo hajmini oshirish, tadbirkorlikni qo‘llab-quvvatlash, qo‘shma korxonalar faoliyatini kengaytirish va istiqbolli investitsiya loyihalarini amalga oshirishga alohida e’tibor qaratildi.
Muzokaralarning muhim natijalaridan biri — Biznesni qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha Oliy darajadagi kengashni tashkil etish to‘g‘risidagi bitimning imzolanishi bo‘ldi.
Shuningdek, quyidagi yo‘nalishlarni qamrab olgan ikki tomonlama hujjatlar imzolandi:
- Imtiyozli savdo to‘g‘risidagi bitim doirasida tovarlar ro‘yxatini kengaytirish.
- Ijtimoiy ta’minot sohasida hukumatlararo bitim va uni amalga oshirish bo‘yicha ma’muriy kelishuv.
- Davlat chegaralari orqali tovarlar va transport vositalari harakati to‘g‘risida oldindan axborot almashish tartibini takomillashtirish.
Mazkur hujjatlar savdo-iqtisodiy hamkorlikni kengaytirish, ishbilarmon doiralar uchun qulay sharoit yaratish va ikki davlat fuqarolarining ijtimoiy huquqlarini himoya qilishga qaratilgan.
Bosh muharrir nuqtayi nazaridan: diplomatik kelishuvlarning haqiqiy ahamiyati faqat hujjatlarning imzolanishi bilan belgilanmaydi.
Eng muhim mezon — ularning amalda qanday bajarilishi, iqtisodiyot, tadbirkorlik va fuqarolar hayotida qanday natija berishidir.
2. Turkiy davlatlar tashkilotining 13-sammiti: mintaqaviy hamkorlikning yangi kun tartibi 2026-yil 30-oktabr kuni Anqara shahrida Turkiy davlatlar tashkilotining 13-sammiti bo‘lib o‘tdi.
Sammit «Turkiy asr: tilda, fikrda va ishda birlik» shiori ostida tashkil etildi. Unda tashkilotga a’zo va ishtirokchi davlatlarning rahbarlari hamda vakillari qatnashdi.
O‘zbekiston Prezidenti o‘z nutqida tashkilot doirasidagi hamkorlikni aniq amaliy natijalar bilan boyitishga qaratilgan qator tashabbuslarni ilgari surdi.
Jumladan: Birinchidan. Uchinchi mamlakatlar bilan hamkorlikni rivojlantirish maqsadida «Turkiy davlatlar tashkiloti plus» formatini joriy etish taklif qilindi.
Ikkinchidan. Yuzta strategik qo‘shma investitsiya va sanoat loyihasini qamrab oluvchi «Turkiy dunyo — 100» dasturini qabul qilish tashabbusi ilgari surildi.
Uchinchidan. Noyob va strategik minerallarni qayta ishlash, yashil energetika uskunalarini mahalliylashtirish hamda yuqori qo‘shilgan qiymatga ega mahsulotlar ishlab chiqarishga ustuvor ahamiyat qaratish taklif etildi.
To‘rtinchidan. Tadbirkorlarning huquq va manfaatlarini himoya qilish maqsadida tijorat ishlari bo‘yicha o‘zaro huquqiy yordam to‘g‘risidagi ko‘p tomonlama shartnomani ishlab chiqish va elektron axborot almashish platformasini yaratish taklif qilindi.
Beshinchidan. Turkiy davlatlarning transport-tranzit salohiyatini rivojlantirish uchun logistika majmualari tarmog‘ini shakllantirish va uning faoliyatini birgalikda boshqarish tashabbusi bildirildi.
Oltinchidan. «Turkiy turizm alyansi»ni tashkil etish hamda fuqarolarning milliy ID-kartalari orqali o‘zaro sayohat qilish imkoniyatlarini kengaytirish bo‘yicha ko‘p tomonlama kelishuv ishlab chiqish taklif etildi.
Shuningdek, O‘zbekiston tomonidan «Yangi O‘zbekiston stipendiyasi» dasturi doirasida xorijiy talabalar uchun to‘liq moliyalashtiriladigan ta’lim grantlari imkoniyatlari taqdim etilishi qayd etildi.
3. Sammitning O‘zbekiston uchun ahamiyati Sammit doirasida 2027-yilni Turkiy davlatlar tashkiloti doirasida «Tabiatni muhofaza qilish yili» deb e’lon qilish tashabbusi qo‘llab-quvvatlandi.
Shu bilan birga, O‘zbekiston vakili Mirvohid Azimov nomzodini tashkilot Bosh kotibi lavozimiga qo‘llab-quvvatlash to‘g‘risida qaror qabul qilindi.
Navbatdagi sammitni 2027-yilda O‘zbekistonda o‘tkazish masalasi ham kelishib olindi. Sammit yakunida Anqara deklaratsiyasi va o‘zaro manfaatli hamkorlikni yanada rivojlantirishga qaratilgan qator hujjatlar qabul qilindi.
Mazkur qarorlar O‘zbekistonning mintaqaviy hamkorlik jarayonlaridagi ishtirokini yanada kengaytirish uchun yangi imkoniyatlar yaratadi.
4. Diplomatik kelishuvlardan xalq qanday manfaat ko‘radi?
HAQIQAT.UZ tahririyati nuqtayi nazaridan, ushbu tashrif natijalarini baholashda eng muhim mezon — erishilgan kelishuvlarning fuqarolar hayotidagi amaliy ifodasidir.
Chunki har qanday xalqaro hamkorlik, avvalo, inson manfaatlariga xizmat qilishi lozim.
Bu borada quyidagi savollar muhim ahamiyat kasb etadi:
- O‘zbekiston va Turkiya o‘rtasidagi savdo kengayishi mahalliy ishlab chiqaruvchilarga qanday imkoniyatlar yaratadi?
- Yangi investitsiya loyihalari orqali qancha ish o‘rni tashkil etiladi?
- Tadbirkorlarning huquqiy himoyasi va iqtisodiy manfaatlari qay darajada ta’minlanadi?
- Ijtimoiy ta’minot sohasidagi kelishuvlar ikki mamlakat fuqarolari uchun qanday amaliy imkoniyatlar yaratadi?
- Transport va logistika sohasidagi hamkorlik O‘zbekiston eksport salohiyatiga qanday ta’sir ko‘rsatadi? Bu savollarga kelgusida erishiladigan aniq natijalar orqali javob topish mumkin.
5. Bosh muharrir tahlili: diplomatiyadan amaliy natijaga qadar Bugungi xalqaro munosabatlarda davlatlar o‘rtasidagi hamkorlik faqat siyosiy uchrashuvlar va rasmiy bayonotlar bilan cheklanib qolmasligi kerak.
Uning iqtisodiy, huquqiy, ijtimoiy va gumanitar natijalari ham bo‘lishi zarur.
O‘zbekiston va Turkiya o‘rtasidagi munosabatlarning yanada rivojlanishi ikki mamlakat xalqlari uchun o‘zaro manfaatli imkoniyatlarni kengaytirishi mumkin.
Ayniqsa, investitsiya, sanoat, transport, ta’lim, turizm va tadbirkorlik sohalaridagi tashabbuslarning amaliyotga tatbiq etilishi muhim ahamiyatga ega.
Shu bilan birga, har bir imzolangan hujjatning ijrosi, belgilangan vazifalarning bajarilishi va kutilayotgan natijalarning ta’minlanishi doimiy e’tiborda bo‘lishi lozim.
2027-yilda navbatdagi sammitning O‘zbekistonda o‘tkazilishi mamlakatimiz uchun xalqaro muloqot va hamkorlikning navbatdagi muhim maydonini yaratadi.
Demak, Anqarada boshlangan diplomatik muloqotning mantiqiy davomi aniq loyihalar, amaliy hamkorlik va o‘zaro mas’uliyat bilan bog‘liq bo‘ladi. 6.
Tashrif yakunlandi — hamkorlikning yangi vazifalari boshlanadi 2026-yil 30-oktabr kuni Prezident Shavkat Mirziyoyevning Turkiya Respublikasiga amaliy tashrifi yakunlandi.
Davlatimiz rahbari rafiqasi bilan birgalikda Anqaradan Toshkentga jo‘nab ketdi.
Rasmiy xabarda davlatimiz rahbari va rafiqasini Turkiya Respublikasi savdo vaziri O‘mer Bolat hamda boshqa rasmiy shaxslar kuzatib qo‘ygani qayd etilgan.
Anqarada bo‘lib o‘tgan uchrashuvlar, imzolangan hujjatlar va Turkiy davlatlar tashkilotining 13-sammitida ilgari surilgan tashabbuslar O‘zbekistonning xalqaro hamkorlik kun tartibidagi muhim voqealar sifatida qayd etildi.
