АҲОЛИНИНГ ОВОЗИ ЭШИТИЛДИМИ ЁКИ МУАММО ФАҚАТ ҚОҒОЗДАГИНА ҲАЛ БЎЛДИМИ?
«НУРЛИ ЙЎЛ»ДА ЯНА БИР САВОЛ...? АҲОЛИНИНГ ОВОЗИ ЭШИТИЛДИМИ ЁКИ МУАММО ФАҚАТ ҚОҒОЗДАГИНА ҲАЛ БЎЛДИМИ? РАСМИЙ ОАВ HAQIQAT.UZ таҳририятининг жамоатчилик назорати асосида ўтказган иккинчи мониторинги — аҳоли мурожаати, масъуллар билан очиқ мулоқот ва Президент эътиборига тақдим этилаётган олти видеолавҳа ҳақида. https://youtube.com/watch?v=O75ENSBBCao&si=jIO7sc85SKjbtP93 Самарқанд шаҳридаги «Нурли йўл» маҳалласи аҳолисидан РАСМИЙ ОАВ — HAQIQAT.UZ ахборот-таҳлилий интернет нашри таҳририятига келиб тушган тезкор мурожаат бежизга эътиборимизни тортмади. Чунки бу оддий маиший масала эмас. Бу — инсоннинг уй-жойи, мулки, хавфсизлиги, қонуний манфаати ва энг муҳими, «менинг фикрим эшитиляптими?» деган саволи билан боғлиқ масала. Шу муносабат билан таҳририятимиз вакиллари, шахсан Бош Муҳаррир томонидан жойига чиқилиб, аҳоли билан юзма-юз мулоқот ўтказилди. Шу билан бирга, масалага алоқадор масъуллар ва «Самарқанд Инвест» компанияси вакиллари билан очиқ мулоқот ташкил этилди. Таҳририятнинг мақсади бир томонни айблаш эмас. https://youtube.com/watch?v=UfI7T97ZNiQ&si=W6OSoH3_3-u0Ij00 Мақсад — мурожаатда кўтарилган муаммонинг амалда қай даражада ҳал этилганини кўриш, ҳар икки томоннинг позициясини эшитиш ва жамоатчиликка холис ахборот бериш. АҲОЛИНИНГ САВОЛИ ОДДИЙ, ЛЕКИН ЖУДА МУҲИМ Самарқанд шаҳридаги «Нурли йўл» МФЙ аҳолисининг мурожаатларида асосан уй-жой, кўчириш, мулкий манфаатлар, компенсация, хавфсизлик, қурилиш ва ҳудудда амалга оширилаётган ишлар билан боғлиқ масалалар кўтарилмоқда. https://youtube.com/watch?v=xhsFLq_fkrM&si=SXcb7ONnynqTo8Af Моҳигул Саидова, Сора Хасанова, Муратой Мамадиева, Владимир Арутюнян, Шоҳида Ғаниева оиласи, Раъно Ачилова, Умид Носиров, Тожи Бобо Исақов ва бошқа мурожаатчиларнинг фикрлари эшитилди. Уларнинг ҳар бири ўз уйи, мулки ва келажаги юзасидан аниқ жавоб кутаётганини билдирди. Бу ерда энг муҳим нуқта шу: аҳолининг розилиги, қонуний манфаатлари ва мулкий ҳуқуқлари масаласи қоғозда эмас, амалда қандай таъминланмоқда? «МАСАЛА ҲАЛ БЎЛДИ» ДЕГАН ЖАВОБНИНГ ЎЗИ ЕТАРЛИМИ? Жамоатчилик назоратининг моҳияти ҳам шунда. Мурожаат қабул қилинди — яхши. Масъуллар тушунтириш берди — яхши. Учрашув ўтказилди — бу ҳам яхши. Аммо энг асосий савол — натижа қаерда? Фуқаронинг уй-жойи бўйича қандай ҳуқуқий кафолат берилди? Компенсация масаласи қандай ҳал этилмоқда? Кўчириш жараёнининг ҳуқуқий асослари аҳолига тушунтирилдими? Қурилиш ёки бузиш ишлари давомида инсон хавфсизлиги таъминланяптими? Ҳар бир оиланинг индивидуал ҳолати ўрганилдими? Аҳолига берилган ваъдалар ёзма ҳужжатлар билан мустаҳкамландими? https://youtube.com/watch?v=xhsFLq_fkrM&si=SXcb7ONnynqTo8Af Мана шу саволлар жавобсиз қолса, муаммо ҳал бўлган деб айтишга ҳали эрта. «САМАРҚАНД ИНВЕСТ» ВАКИЛЛАРИ БИЛАН ОЧИҚ МУЛОҚОТ — МАСАЛАНИНГ ИККИНЧИ ТОМOНИ ОАВ HAQIQAT.UZ таҳририяти бир томонлама ахборот тарқатишни ўзининг журналистик принципи деб билмайди. Шунинг учун аҳоли вакиллари билан суҳбатдан кейин масъул ташкилот ва «Самарқанд Инвест» вакилларининг позицияси ҳам эшитилди. Бу — холис журналистиканинг муҳим талаби. Бироқ очиқ мулоқотнинг ўзи якуний натижа эмас. Жамоатчилик учун энг муҳим мезон — айтилган гап билан амалда бажарилган иш ўртасида фарқ бор-йўқлиги. Агар фуқарога «масала ҳал қилинади» дейилган бўлса, у ҳолда жамоатчилик кейинги босқичда «қандай ҳал қилинди?» деб сўрашга ҳақли. ИККИНЧИ БОР ЖОЙИГА ЧИҚИШ НЕГА ЗАРУР БЎЛДИ? Таҳририятнинг мазкур масала бўйича иккинчи бор жойига чиқиши тасодифий эмас. Бу — жамоатчилик назоратининг давомий мониторинги. Яъни: мурожаат → ўрганиш → очиқ мулоқот → масъулларнинг позицияси → қайта мониторинг → натижани текшириш. Айнан шу занжир мавжуд бўлгандагина журналистик назорат ўз самарасини беради. Шу сабабли таҳририят жойига чиқиб, аҳолининг бугунги ҳолатини яна бир бор ўрганди, фуқароларнинг янги фикрларини эшитди ва аввал кўтарилган масалалар бўйича қандай ўзгаришлар бўлганини кузатди. ПРЕЗИДЕНТГА — ОЛТИ ВИДЕОЛАВҲАДА ХАЛҚНИНГ ОВОЗИ ОАВ HAQIQAT.UZ таҳририяти томонидан тайёрланган 6 та видеолавҳада «Нурли йўл» МФЙ аҳолисининг фикр ва мурожаатлари, жойидаги ҳолат, масъуллар билан мулоқот ҳамда мавжуд муаммолар журналистик нуқтаи назардан ёритилган. Ушбу видеоматериаллар фақат танқид учун эмас. Улар — халқнинг овозини юқори даражадаги эътиборга етказиш, масъул ташкилотлар фаолиятига жамоатчилик назоратини кучайтириш ва муаммони қонуний ечимга олиб келиш мақсадида тайёрланган ахборот материалларидир. Шу маънода мазкур 6 та видеолавҳани Президентга «халқдан келаётган ОЧИҚ ахборот» сифатида тақдим этиш муҳим, деб ҳисоблаймиз. Чунки давлат раҳбари томонидан илгари сурилаётган инсон қадри, халқ билан мулоқот, адолат ва қонунийлик тамойиллари, аввало, маҳаллада — оддий фуқаронинг ҳаётида ўз ифодасини топиши керак. ҚОНУН БОР ЖОЙДА «БИРОВ АЙТДИ» ЕТАРЛИ ЭМАС Уй-жой ва ер билан боғлиқ масалаларда ҳар қандай қарор ҳуқуқий асосга, белгиланган тартибга ва мулкдорнинг қонуний манфаатларини ҳимоя қилиш механизмларига таяниши шарт. Шунинг учун «Нурли йўл»даги жараёнларга нисбатан ҳам жамоатчилик учун очиқ саволлар мавжуд: Қайси қарор асосида? Қайси ҳужжат билан? Қайси муддатда? Қандай компенсация механизми асосида? Қайси ҳуқуқий кафолат билан? Аҳолига қай тарзда тушунтирилди? Жавоблар аниқ ҳужжатлар билан тасдиқланса — жамоатчиликка ҳам тушунарли бўлади. Акс ҳолда, турли тушунмовчиликлар, ишончсизлик ва ижтимоий норозилик пайдо бўлиши мумкин. «НУРЛИ ЙЎЛ» АҲОЛИСИГА ҲАҚИҚАТАН ҲАМ НУРЛИ ЙЎЛ ОЧИЛЯПТИМИ? Аммо аҳоли учун бу йўл ҳақиқатан ҳам нурли бўлиши учун у аввало қонунийлик, адолат, очиқлик ва ишонч билан қурилиши керак. Иншоот қуриш мумкин.Йўл қуриш мумкин. Янги ҳудуд барпо этиш мумкин. Лекин инсоннинг ишончини қуриш — энг мураккаб вазифа. Агар фуқаро ўз уйининг тақдири ҳақида аниқ билмаса, эртанги кунига ишончсиз бўлса, унинг саволига ҳужжат билан жавоб берилмаса — бундай ҳолатда энг замонавий лойиҳанинг ўзи ҳам жамоатчиликда савол уйғотиши табиий. Шунинг учун «Нурли йўл»даги ҳар бир қарор ва ҳар бир ҳаракатнинг марказида ИНСОН туриши керак. Биз ҳеч бир ташкилот ёки шахсни асоссиз айблаш тарафдори эмасмиз. Биз аҳоли шикоятини ҳам автоматик равишда ҳақиқат деб қабул қилмаймиз. Биз текширамиз.Эшитамиз.Солиштирамиз.Ҳужжат сўраймиз. Икки томонни ҳам тинглаймиз. Кейин жамоатчиликка ахборот берамиз. Бу — таҳририятимизнинг журналистик позицияси.Шу билан бирга, мурожаат қилган фуқаронинг овози эътиборсиз қолмаслиги ҳам жамоатчилик манфаатидир. https://youtube.com/watch?v=eRQ_6MMRZFg&si=8n5oybWNwk5j5OKO ПРЕЗИДЕНТГА АХБОРОТ Ҳурматли,Президент! Самарқанд шаҳридаги «Нурли йўл» МФЙ аҳолисининг мурожаати мисолида бир ҳақиқат яна бир бор намоён бўлмоқда: ХАЛҚНИНГ ОВОЗИНИ ЭШИТИШ — МУАММОНИНГ ЎЗИНИ ЭШИТИШ ДЕГАНИ. Таҳририятимиз томонидан жойида ўтказилган икки босқичли мониторинг, аҳоли билан суҳбатлар, масъуллар ва «Самарқанд Инвест» вакиллари билан очиқ мулоқотлар ҳамда тайёрланган 6 та видеолавҳа шу мақсадга хизмат қилади. https://youtube.com/watch?v=qAC1zvDGVKI&si=VoCZfFYJaYHjvc53 Биз ушбу материалларни давлат ва жамоатчилик эътиборига ҳавола этар эканмиз, бир нарсани сўраймиз: масалага холис, қонуний ва инсон манфаатларини устувор қўйган ҳолда баҳо берилсин. Чунки халқнинг ишончи — ҳар қандай инвестициядан ҳам қиммат. «Нурли йўл»даги жараён ҳали таҳририятимиз учун ёпилган мавзу эмас. Аксинча, жамоатчилик назорати давом этади. Аҳолининг янги мурожаатлари, масъул ташкилотларнинг расмий жавоблари, қабул қилинган қарорлар ва амалдаги натижалар ҳам кузатиб борилади. ОАВ HAQIQAT.UZ ўзининг асосий журналистик тамойилига содиқ қолади: ҲАҚИҚАТНИ ИЗЛАЙМИЗ — ЖАМОАТЧИЛИК УЧУН ИШЛАЙМИЗ! Таҳририят жамоаси бундан кейин ҳам Президент Шавкат Мирзиёев томонидан олиб борилаётган инсон қадри, халқ билан очиқ мулоқот, қонунийлик ва адолат тамойилларига асосланган ислоҳотларни қўллаб-қувватлаган ҳолда, халқнинг овозини холис ва масъулиятли журналистика орқали давлат раҳбари ва жамоатчиликка етказишда давом этади. РАСМИЙ ОАВ HAQIQAT.UZ Ахборот-таҳлилий интернет нашри таҳририяти Материал жамоатчилик назорати, аҳоли мурожаатлари ва жойига чиққан ҳолда ўтказилган журналистик ўрганиш асосида тайёрланди. Келтирилган баҳолар таҳририятнинг журналистик-таҳлилий позицияси бўлиб, масъул ташкилотлар ва мансабдор шахсларнинг расмий муносабати олинган тақдирда материалга қўшимча равишда киритилади. Ҳамид Сулаймон РАСМИЙ ОАВ HAQIQAT.UZ маҳсус мухбири Самарқанд шаҳридан ОАВ HAQIQAT.UZ учун маҳсус тайёрланди.